ქარვისფერი ღვინო - თეთრი ღვინო, რომელსაც წითელივით აყენებენ
ქარვისფერი ღვინო თეთრი ღვინოა, რომელსაც წითელი ღვინის წესით აყენებენ: წვენი ყურძნის კანთან, ხშირად წიპწასა და კლერტთან ერთად დუღს და მათგან მაშინვე არ აცალკევებენ. კანი ღვინოს ქარვისფერ შეფერილობას, სიმკვრივესა და მდიდარ არომატს აძლევს. საქართველოში ღვინოს ასე ათასობით წელია აყენებენ და დღეს ქარვისფერი ღვინო ქართული ღვინის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სტილია.
რა არის ქარვისფერი ღვინო?
თეთრი ღვინის უმეტესობისთვის ყურძენს წურავენ და მხოლოდ წვენს ადუღებენ. ქარვისფერი ღვინისთვის დაწურულ თეთრ ყურძენს ჭურჭელში ჭაჭასთან ერთად ასხამენ (ჭაჭა არის ყურძნის კანი, წიპწა და ზოგჯერ კლერტი). რაც უფრო დიდხანს რჩება ღვინო ჭაჭაზე, მით უფრო მუქი და მკვრივი ხდება.
საქართველოში თეთრი ღვინის დაყენების ეს ტრადიციული წესია, განსაკუთრებით კახეთში, სადაც ასეთ ღვინოს დიდხანს უბრალოდ კახურ ღვინოს ეძახდნენ. ქართული ქარვისფერი ღვინის უმეტესობა ქვევრში მზადდება, თუმცა მისი დაყენება სხვა ჭურჭელშიც შეიძლება.
ქარვისფერი თუ ნარინჯისფერი?
საქართველოს გარეთ ამ სტილს ხშირად ნარინჯისფერ ღვინოს (orange wine) უწოდებენ. ეს სახელი 2000-იან წლებში გავრცელდა. ქართველი მეღვინეები „ქარვისფერს“ ამჯობინებენ, რადგან ეს სიტყვა ფერს უკეთ აღწერს. ორივე სახელი ერთსა და იმავეს ნიშნავს: ჭაჭაზე დადუღებულ თეთრ ღვინოს.
როგორ მზადდება ქარვისფერი ღვინო საქართველოში
ღვინის სტილს ის განსაზღვრავს, თუ რამდენ ხანს რჩება ის ჭაჭაზე:
- კახური წესი: მთელი ჭაჭა, ხშირად კლერტთან ერთად, ღვინოში მთელ ზამთარს, როგორც წესი, რამდენიმე თვე რჩება. ღვინო მუქი ქარვისფერი, მკვრივი და მთრიმლავი გამოდის.
- იმერული წესი: მეღვინეები ჭაჭის მხოლოდ ნაწილს იყენებენ, კლერტის გარეშე, და უფრო მოკლე ხნით. ღვინო უფრო ღია ფერის და რბილია.
- მოკლე დაყოვნება: ზოგი მეღვინე ღვინოს ჭაჭაზე მხოლოდ რამდენიმე დღე ან კვირა აყოვნებს და უფრო მსუბუქ, ნაზ ქარვისფერ ღვინოს იღებს.
ქვევრის გზამკვლევში ჭურჭელი და დაყენების წესი უფრო დაწვრილებით არის აღწერილი.
როგორი გემო აქვს ქარვისფერ ღვინოს
ქარვისფერი ღვინო, როგორც წესი, მშრალია. მისი ფერი მუქი ოქროსფერიდან ქარვისფრამდე მერყეობს. არომატში ხშირად იგრძნობა გარგრის ჩირი, კომში, ფორთოხლის ქერქი, ნიგოზი, თაფლი, შავი ჩაი და ხმელი ბალახები.
კანი ქარვისფერ ღვინოს მთრიმლავს ხდის, ისევე როგორც წითელ ღვინოს. სწორედ ეს განასხვავებს მას ჩვეულებრივი თეთრი ღვინისგან: ის უფრო წითელ ღვინოს ჰგავს და წლობით დაძველებაც შეუძლია.
რომელი ჯიშებისგან მზადდება ქარვისფერი ღვინო
- რქაწითელი: ყველაზე გავრცელებული; მკვრივი, ცოცხალი მჟავიანობით, კომშისა და ჩირის არომატით.
- ქისი: მდიდარი და არომატული, გარგრის, თაფლისა და ნიგვზის არომატით.
- კახური მწვანე: უფრო ყვავილოვანი და სურნელოვანი, ხშირად უფრო მსუბუქი.
- ხიხვი: იშვიათი, მდიდარი და არომატული.
- ცოლიკოური, ციცქა და კრახუნა: იმერული ჯიშები, უფრო მსუბუქი და რბილი ქარვისფერი ღვინოებისთვის.
როგორ მივირთვათ ქარვისფერი ღვინო
ქარვისფერი ღვინო მხოლოდ ოდნავ გაგრილებული მიირთვით, დაახლოებით 12-14 °C-ზე, ანუ თეთრი ღვინის უმეტესობაზე თბილი. ჰაერზე მისი არომატი უკეთ ვლინდება, ამიტომ დიდი ჭიქა უკეთესია. მკვრივი ღვინო დალევამდე გრაფინში გადაასხით და ცოტა ხნით დააყოვნეთ.
სიმკვრივისა და მდიდარი არომატის გამო ქარვისფერი ღვინო კარგად უხდება იმ კერძებს, რომლებიც მსუბუქ თეთრ ღვინოს გადაფარავდა: ნიგვზიან ქართულ კერძებს, როგორიცაა ფხალი და საცივი, შემწვარ ქათამსა და ღორის ხორცს, სოკოს, შემწვარ ბოსტნეულს, დაძველებულ ყველს და სანელებლიან კერძებს.
ქარვისფერი ღვინოები ვაინლენდზე
ვაინლენდის ქარვისფერი ღვინოები საქართველოს სხვადასხვა კუთხის საოჯახო მარნებიდან და დიდი ღვინის კომპანიებიდანაა, რქაწითლისგან, ქისისგან, მწვანისა და სხვა ადგილობრივი ჯიშებისგან.